Een verkeersplan is verplicht bij werkzaamheden op of langs de openbare weg waarbij de normale verkeerssituatie tijdelijk wijzigt en de wegbeheerder een TVM-vergunning vereist. Of een verkeersplan nodig is, hangt af van het type werkzaamheden, de impact op het verkeer en de eisen van de wegbeheerder. Dit artikel geeft een overzicht van de situaties waarin een verkeersplan verplicht is, wanneer een eenvoudiger alternatief volstaat en wat de gevolgen zijn van beginnen zonder goedgekeurd plan.
Is een verkeersplan altijd verplicht bij wegwerkzaamheden?
Een verkeersplan is niet bij alle werkzaamheden aan of langs de weg verplicht. De verplichting geldt zodra de werkzaamheden de normale verkeerssituatie beïnvloeden en de wegbeheerder een formele aanvraag eist. Bij kleine onderhoudswerkzaamheden met weinig of geen verkeershinder kan een verwijzing naar een standaard CROW-figuur volstaan in plaats van een volledig uitgewerkt verkeersplan.
De grens tussen een situatie die een volledig verkeersplan vereist en een situatie waarvoor een standaardfiguur volstaat, bepaalt de wegbeheerder. Die grens verschilt per gemeente, provincie en type weg. Wie twijfelt of zijn project een volledig verkeersplan vereist, neemt het best op tijd contact op met de wegbeheerder of een gecertificeerde TVM-partij. Werken zonder vereist plan terwijl de wegbeheerder dit wél eist, leidt direct tot stillegging.
Bij welke werkzaamheden is een verkeersplan zeker verplicht?
Een verkeersplan is in ieder geval verplicht bij werkzaamheden waarbij een rijstrook of rijbaan wordt afgesloten, een omleiding wordt ingesteld of het verkeer wordt geregeld via een wisselstrookregeling. De wegbeheerder kan voor al deze situaties geen TVM-vergunning verlenen zonder eerst een goedgekeurd verkeersplan te hebben ontvangen.
In de GWW- en infrasector gaat het om de volgende veelvoorkomende situaties:
- Kabel- en leidingwerkzaamheden waarbij de rijbaan of het trottoir wordt opengebroken en tijdelijk is afgezet
- Asfaltwerkzaamheden, rioolrenovaties en andere infraprojecten die een rijstrook innemen
- Bouwprojecten waarbij materieel, kranen of containers op de openbare weg worden geplaatst en de doorstroming belemmeren
- Projecten waarbij een wisselstrookregeling via een TVI nodig is
- Rijkswegwerkzaamheden, waarbij Rijkswaterstaat altijd een verkeersplan en TVM-vergunning vereist
- Werkzaamheden waarbij een omleidingsroute voor auto-, fiets- of voetgangersverkeer noodzakelijk is
Voor al deze situaties geldt: zonder goedgekeurd verkeersplan geen TVM-vergunning, en zonder TVM-vergunning geen start van de werkzaamheden.
Wanneer volstaat een CROW-figuur in plaats van een volledig verkeersplan?
Bij kleinschalige werkzaamheden met beperkte verkeershinder kan een verwijzing naar een standaard CROW-figuur volstaan. CROW 96a en CROW 96b bevatten voor veelvoorkomende situaties kant-en-klare indelingen: een figuur beschrijft welke bebording en afzetting nodig zijn voor een specifiek type werkplek, zonder dat de aanvrager een apart plan hoeft op te stellen.
Dit geldt in de praktijk voor werkzaamheden zoals het maaien van bermen, kleinschalige asfaltreparaties, lichtmastreparaties of snoeiwerkzaamheden waarbij het verkeer zonder omleiding langs het werk kan rijden. De aanvrager verwijst dan in de TVM-melding naar het toepasselijke CROW-figuur.
De wegbeheerder behoudt het recht om ook bij kleinschalige werkzaamheden een volledig verkeersplan te eisen, bijvoorbeeld als de locatie gevaarlijk is of als er meerdere werkzaamheden tegelijk in het gebied plaatsvinden. Bij twijfel vraagt u de wegbeheerder van tevoren welke documentatie vereist is.
Wie bepaalt of een verkeersplan verplicht is?
De wegbeheerder bepaalt of een verkeersplan verplicht is. Dat is de gemeente voor gemeentewegen, de provincie voor provinciale wegen en Rijkswaterstaat voor rijkswegen en autosnelwegen. Elke wegbeheerder hanteert zijn eigen beleid en drempelwaarden voor wanneer een volledig verkeersplan nodig is en wanneer een eenvoudigere melding volstaat.
Dit betekent dat dezelfde werkzaamheden in de ene gemeente een volledig verkeersplan kunnen vereisen en in een andere gemeente kunnen worden afgedaan met een standaard CROW-figuurverwijzing. Zwambag Verkeerstechniek werkt vanuit meer dan 20 jaar ervaring met gemeenten, provincies en Rijkswaterstaat door heel Nederland en kent de specifieke eisen per regio. Die kennis maakt het verschil bij het eerste contact met de wegbeheerder.
Is een verkeersplan verplicht bij kabel- en leidingwerkzaamheden?
Bij kabel- en leidingwerkzaamheden in de openbare weg is een verkeersplan in vrijwel alle gevallen verplicht. Nutsbedrijven en telecombedrijven die werkzaamheden uitvoeren aan ondergrondse infrastructuur, moeten toestemming aanvragen bij de wegbeheerder. Als onderdeel van die aanvraag is een verkeersplan vereist.
Voor telecomwerkzaamheden worden instemmingsbesluiten verleend in plaats van vergunningen, maar ook daarvoor geldt de verplichting om een verkeersplan aan te leveren als de werkzaamheden verkeershinder veroorzaken. Partijen als KPN, Ziggo en andere nutsbedrijven schakelen gecertificeerde TVM-partijen in voor het opstellen en indienen van het verkeersplan, omdat zij zelf doorgaans niet over de benodigde BRL 9101-certificering beschikken.
Is een verkeersplan verplicht bij calamiteiten?
Bij calamiteiten, zoals een leidingbreuk, een weginstorting of een onverwachte wegafsluiting wegens schade, gelden in sommige gevallen verkorte procedures. De wegbeheerder kan in acute situaties direct mondeling of telefonisch toestemming verlenen voor tijdelijke maatregelen, waarna de formele aanvraag achteraf wordt verwerkt.
Een verkeersplan blijft ook bij calamiteiten uiteindelijk een vereiste, maar de volgorde kan worden omgedraaid: eerst handelen, dan formaliseren. Dit vereist directe afstemming met de wegbeheerder en een gecertificeerde partij die de documentatie snel kan aanleveren. Zwambag Verkeerstechniek is voor lopende projecten 24/7 bereikbaar bij calamiteiten. Bel 0347-443000 voor directe afstemming.
Wat zijn de gevolgen van werken zonder verplicht verkeersplan?
Werken zonder verplicht verkeersplan en geldige TVM-vergunning is wettelijk niet toegestaan en leidt bij handhaving tot directe stillegging van de werkzaamheden. De vertragingskosten, waaronder stilstaand materieel, wachtende ploegen en mogelijke boetes, zijn voor rekening van de uitvoerende partij.
Naast handhaving speelt aansprakelijkheid. Als er een incident plaatsvindt op een locatie zonder geldig verkeersplan en geldige TVM-vergunning, is de uitvoerende partij aansprakelijk voor de gevolgen. Die aansprakelijkheid kan ook de opdrachtgever treffen als deze heeft nagelaten te controleren of de vereiste documenten aanwezig waren.
Een verkeersplan dat wordt afgewezen door de wegbeheerder kost niet alleen de hersteltijd: ook de volledige behandeltermijn begint opnieuw. In de projectplanning betekent dat een verplichte verschuiving van de startdatum.
Wanneer moet u het verkeersplan klaar hebben?
Het verkeersplan moet zijn ingediend en goedgekeurd voordat de TVM-vergunning kan worden verleend en de werkzaamheden kunnen beginnen. De behandeltermijn van de wegbeheerder voor het verkeersplan loopt van vijf tot vijftien werkdagen op gemeentelijke en provinciale wegen, en minimaal vijftien werkdagen op rijkswegen.
Op gemeentewegen houdt u daarmee rekening met een minimale voorbereidingstijd van drie tot vier weken: tijd voor het opstellen van het verkeersplan, de indiening en de beoordeling door de wegbeheerder. Op rijkswegen of bij complexe projecten loopt dit op tot zes tot acht weken of meer.
Wie wil weten wat de verplichting voor zijn specifieke project inhoudt en hoeveel voorbereidingstijd daarvoor nodig is, leest meer in het artikel verkeersplan opstellen: het volledige stappenplan of neemt direct contact op met Zwambag via 0347-443000.
Een overzicht: verkeersplan verplicht of niet?
| Situatie | Verkeersplan verplicht? |
| Rijstrookafsluiting bij wegwerkzaamheden | Ja |
| Kabel- en leidingwerkzaamheden in de rijbaan | Ja |
| Wisselstrookregeling via TVI | Ja |
| Werkzaamheden op rijkswegen | Ja |
| Omleidingsroute voor autoverkeer | Ja |
| Bouwmaterieel op de openbare weg met hinder | Ja |
| Kleinschalig bermonderhoud zonder verkeershinder | Meestal niet |
| Kleine asfaltreparatie langs de weg | Soms, afhankelijk van wegbeheerder |
| Calamiteit met acute maatregelen | Achteraf vereist |
Twijfel? Vraag het op tijd na
Of een verkeersplan verplicht is, hangt uiteindelijk af van de wegbeheerder. Zwambag Verkeerstechniek adviseert aannemers en projectvoorbereiders bij twijfel altijd om ruim voor de geplande startdatum te informeren bij de wegbeheerder of dit te laten doen via een gecertificeerde TVM-partij.
Zwambag verzorgt jaarlijks meer dan 3.700 verkeers- en bebordingsplannen voor aannemers en nutsbedrijven door heel Nederland. Vanuit drie vestigingen in Lexmond, Staphorst en Weert zijn wij landelijk actief en kennen we de lokale eisen van gemeenten, provincies en Rijkswaterstaat.
Wilt u weten of uw project een verkeersplan vereist en wat het traject inhoudt? Bel 0347-443000 of lees meer op de pagina verkeersplan opstellen.
